Το φονικό της Ιζαμπέλας Μόλναρ

Insight

Πού τελειώνει ο δημιουργός & πού αρχίζει το έργο του;

Στο «Φονικό της Ιζαμπέλας Μόλναρ», η Σ. Γουλιώτη μεταφέρει στη σκηνή το διήγημα του Δ. Χατζή, τοποθετώντας στο κέντρο μια γυναίκα που μοιάζει να υπάρχει μέσα από την τέχνη της. Μια γλύπτρια δύσκολη, αντιφατική, σχεδόν ακατανόητη για όσους βρίσκονται γύρω της, που όμως δημιουργεί έργα γεμάτα αρμονία & ισορροπία.

Μέσα σε ένα σκοτεινό εργαστήριο, ανάμεσα σε πηλό, ανθρώπινες μορφές & σκεπασμένα γλυπτά, η Ιζαμπέλα & ο αφηγητής της ιστορίας της αναμετρώνται διαρκώς με την ύλη. Μέχρι τα όρια ανάμεσα στον δημιουργό & το δημιούργημα να αρχίσουν να χάνονται.

Η υπόθεση

Η Ιζαμπέλα Μόλναρ είναι μια Ουγγαρέζα γλύπτρια που έχει αφιερώσει τη ζωή της στην τέχνη της. Όταν ερωτεύεται & παντρεύεται, εκεί όπου μέχρι τότε κυριαρχούσαν η μοναξιά & η δημιουργία εμφανίζεται μια διαφορετική καθημερινότητα. Παράλληλα, όμως, κάτι αλλάζει & στην τέχνη της.

Μέχρι τη νύχτα που καταστρέφει τα γλυπτά εκείνης της περιόδου & σκοτώνει τον άνδρα της. Μετά τη φυλακή & τον εγκλεισμό της σε ψυχιατρικό ίδρυμα, επιστρέφει ξανά στη γλυπτική.

Ο TheaterMindGr είδε & προτείνει

Η παράσταση ξεχωρίζει μέσα από τις εικόνες, τα σώματα & την ατμόσφαιρα που δημιουργεί, χωρίς να επιδιώκει να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις για την Ιζαμπέλα.

Η Σ. Γουλιώτη χτίζει έναν σκηνικό κόσμο εξαιρετικά δουλεμένο εικαστικά. Το σκηνικό της Φ. Μπουγάτσου, οι φωτισμοί του Σ. Μπιρμπίλη, η μουσική του Γ. Πούλιου, ο ηχητικός σχεδιασμός του Η. Φλάμμου, η κίνηση της Α. Οικονόμου & τα γλυπτά της Ι. Τσοφίδου συνθέτουν ένα ενιαίο περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσεται η ιστορία.

Υπάρχουν στιγμές όπου οι παρατεταμένες παύσεις επιβραδύνουν περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται τον ρυθμό & δημιουργούν απόσταση από όσα συμβαίνουν στη σκηνή. Είναι ουσιαστικά η μόνη ένσταση σε μια παράσταση που συνολικά ξεχωρίζει για την εικαστική της αρτιότητα, τη σκηνοθετική της συνέπεια, τη δύναμη των εικόνων της & τις πολύ δυνατές ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών.

Καθοριστική είναι εδώ η δουλειά της γλύπτριας Ι. Τσοφίδου: τα γλυπτά δεν λειτουργούν ως απλά σκηνικά αντικείμενα, αλλά αποκτούν ουσιαστική παρουσία μέσα στην παράσταση & βρίσκονται διαρκώς σε διάλογο με το σώμα της Ιζαμπέλας. Η μορφή, η υλικότητα & τελικά η καταστροφή τους γίνονται μέρος της ίδιας της αφήγησης.

Οι φωτισμοί του Σ. Μπιρμπίλη μεταμορφώνουν τον ίδιο χώρο χωρίς περιττές αλλαγές, ενώ το live video προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο παρατήρησης του σώματος & της δημιουργίας.

Highlight

Δύο σκηνές μοιάζουν να συνομιλούν μεταξύ τους & αποτελούν από τις ισχυρότερες στιγμές της παράστασης.

Στην πρώτη, η Ιζαμπέλα γδύνεται μπροστά στον καθρέφτη & παρατηρεί το σώμα της, παίρνοντας μια συγκεκριμένη στάση. Αργότερα, όταν αρχίζει να καταστρέφει τα έργα της, το πρώτο γλυπτό πάνω στο οποίο στρέφεται έχει την ίδια στάση, σχεδόν σαν να βρίσκεται απέναντι στο δικό της είδωλο.

Και η καταστροφή ξεκινά από τα γεννητικά όργανα της γυναικείας μορφής.

Μια σκηνική επιλογή που δύσκολα περνά απαρατήρητη & μπορεί να διαβαστεί ως μια βίαιη αποδόμηση της ίδιας της γυναικείας της υπόστασης. Δεν καταστρέφεται απλώς ένα δημιούργημα· η Ιζαμπέλα μοιάζει να στρέφεται απέναντι σε κάτι που φέρει τη δική της μορφή.

Αυτή η σύνδεση σώματος & γλυπτού επιστρέφει με ακόμη μεγαλύτερη δύναμη στο φινάλε. Μέσα στην καταρρακτώδη βροχή, η Ιζαμπέλα & ο αφηγητής προσπαθούν να προστατεύσουν το γλυπτό, με την ίδια να το αγκαλιάζει. Καθώς η εξωτερική του μορφή υποχωρεί, αποκαλύπτεται στο εσωτερικό του μια σταυροειδής κατασκευή. Η Ιζαμπέλα ενώνει το σώμα της μαζί της & τελικά καταρρέει.

Η εικόνα μοιάζει τότε να ολοκληρώνει αυτό που είχε ξεκινήσει μπροστά στον καθρέφτη: τα όρια ανάμεσα στο σώμα της Ιζαμπέλας & στο έργο της χάνονται. Δεν είναι πλέον το γλυπτό που παίρνει ανθρώπινη μορφή· είναι το ανθρώπινο σώμα που μοιάζει να γίνεται το ίδιο το έργο τέχνης.

Μια πραγματικά συγκλονιστική τελευταία εικόνα.

Σκηνοθετική ματιά & σκηνική όψη

Η Σ. Γουλιώτη, έχοντας ταυτόχρονα τη σκηνοθεσία, τη δραματουργία & τον κεντρικό ρόλο, επιλέγει να μη μεταφέρει απλώς το διήγημα του Δ. Χατζή στη σκηνή, αλλά να το μετατρέψει σε μια έντονα σωματική & εικαστική εμπειρία. Ο λόγος παραμένει σημαντικός, όμως εξίσου σημαντικά γίνονται το σώμα, η κίνηση, η ύλη & η ίδια η διαδικασία της δημιουργίας.

Η σκηνοθεσία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη σχέση του σώματος με την ύλη. Τα γλυπτά δεν αποτελούν απλώς το περιβάλλον της Ιζαμπέλας. Αποκαλύπτονται, μετακινούνται, αγγίζονται & τελικά καταστρέφονται μπροστά μας, με τη Γουλιώτη να αξιοποιεί ουσιαστικά κάθε στοιχείο του σκηνικού κόσμου.

Το σκηνικό της Φ. Μπουγάτσου δημιουργεί έναν χώρο που θυμίζει πραγματικό εργαστήριο γλυπτικής, χωρίς να εγκλωβίζεται στον ρεαλισμό.

Οι ερμηνείες

Η Σ. Γουλιώτη αναλαμβάνει έναν ρόλο που απαιτεί πολύ περισσότερα από την εκφορά του λόγου. Η Ιζαμπέλα της χτίζεται σε μεγάλο βαθμό μέσα από το σώμα: στον τρόπο που κινείται ανάμεσα στα γλυπτά, που αγγίζει την ύλη, που στέκεται γυμνή απέναντι στο είδωλό της, που επιτίθεται στα έργα της & τελικά που σχεδόν ενώνεται μαζί τους.

Η σωματικότητα της ερμηνείας της είναι από τα δυνατότερα στοιχεία της παράστασης, με το τελευταίο μέρος να οδηγεί την παρουσία της σε μια εξαιρετικά δυνατή κορύφωση.

Πολύ καλός & ο Φ. Στρατηγός στον ρόλο του αφηγητή. Δεν περιορίζεται σε έναν άνθρωπο που βρίσκεται δίπλα στην Ιζαμπέλα για να μας διηγηθεί την ιστορία της. Παρατηρεί, πλησιάζει, απομακρύνεται, συμμετέχει & σταδιακά γίνονται μέρος του κόσμου της. Η παρουσία του λειτουργεί πολύ καλά απέναντι στην ένταση της Γουλιώτη, ενώ η συμμετοχή του στην τελική σκηνή τον μετακινεί οριστικά από τη θέση του απλού παρατηρητή.

Οι δυο τους δημιουργούν ένα δυνατό σκηνικό δίδυμο, με την επικοινωνία τους να στηρίζεται πολλές φορές περισσότερο στη σωματική παρουσία & στη μεταξύ τους απόσταση παρά στον ίδιο τον λόγο.

Μουσική & φωτισμοί

Η μουσική του Γ. Πούλιου & ο ηχητικός σχεδιασμός του Η. Φλάμμου έχουν ουσιαστικό ρόλο στην εμπειρία της παράστασης. Δεν συνοδεύουν απλώς τις σκηνές, αλλά ενισχύουν την ένταση & μαζί με τους φωτισμούς συμβάλλουν αποφασιστικά στην ατμόσφαιρα του σκηνικού κόσμου.

Ειδικά προς το τέλος, όταν μουσική, ήχος, φως, νερό, σώματα & γλυπτά συναντιούνται ταυτόχρονα, η παράσταση κορυφώνεται ατμοσφαιρικά.

Συμπέρασμα

«Το φονικό της Ιζαμπέλας Μόλναρ» είναι από εκείνες τις παραστάσεις που αφήνουν πίσω τους εικόνες.

Δεν εξηγεί τα πάντα & ίσως δεν χρειάζεται να το κάνει. Φέρνει τον θεατή απέναντι στην Ιζαμπέλα, στο σώμα της & στα έργα της, αφήνοντάς τον να αναζητήσει τι συνδέει τελικά τον δημιουργό με αυτό που δημιουργεί.

Και το φινάλε συμπυκνώνει ίσως καλύτερα όσα προηγήθηκαν: η μορφή του έργου χάνεται & στη θέση της μένει ένα ανθρώπινο σώμα.

Ίσως τελικά το τελευταίο έργο της Ιζαμπέλας να είναι η ίδια.

Ο TheaterMindGr την προτείνει.